Nước Javen công nghiệp NaClO (Sodium Hypochlorite)

Hóa chất naclo hay còn gọi là nước Javen công nghiệp, là một hỗn hợp được tạo thành bởi hai muối Natri clorua (NaCl) và Natri hypochlorite (NaClO) khi sục khí Clo dư vào Natri Hydroxit. Phản ứng hóa học là:

Cl₂ + 2NaOH → NaCl + NaClO + H₂O

Nước Javen có tính oxi hóa rất mạnh, vì vậy được dùng chủ yếu để tẩy màu và khử trùng. Đây cũng là sản phẩm hoá chất thông dụng thuộc nhóm hóa chất ngành dệt nhuộm, hóa chất xử lí nước, sản xuất chất giặt tẩy,... Do đó nó được ứng dụng nhiều trong xử lý nước, trong tẩy trắng vải, giấy và tẩy uế chuồng trại vệ sinh,...

Nước Javen có những nồng độ như sau:

Công thức hóa học của nước javen

Hóa chất Javen là hỗn hợp của natri hypochlorite (NaClO) và natri clorua (NaCl). Để tạo ra nước Javen, người ta cho khí clo (Cl2) tác dụng với dung dịch natri hiđroxit (NaOH), dẫn đến phản ứng hóa học sau:

Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O

Hỗn hợp này, khi tiếp xúc với không khí, sẽ phản ứng với CO2 và hình thành axit hypoclorơ (HClO), một chất không ổn định nhưng có tính oxi hóa cực kỳ mạnh mẽ. Chính tính chất này của nước Javen giúp nó trở thành một công cụ hiệu quả trong việc khử trùng và làm sạch.

Hóa chất javen có những nồng độ nào?

• Nồng độ thấp (1-6%): Dùng trong sinh hoạt hàng ngày như tẩy trắng quần áo, vệ sinh nhà cửa, sát trùng nước uống hoặc xử lý nước bể bơi. Đây là nồng độ an toàn hơn khi sử dụng trong môi trường gia đình.
• Nồng độ trung bình (10-12%): Thích hợp cho xử lý nước thải công nghiệp, khử trùng trong nhà máy chế biến thực phẩm và dược phẩm. Nồng độ này mang lại hiệu quả cao trong việc khử khuẩn và oxy hóa chất bẩn.
• Nồng độ cao (≥15%): Được sử dụng chủ yếu trong công nghiệp, như ngành sản xuất giấy, tẩy trắng vải sợi, xử lý các hệ thống nước lớn hoặc bề mặt cần diệt khuẩn nhanh.

Tính chất của hóa chất NaClO (Javen công nghiệp)

Tính chất vật lý

• Là dung dịch trong có màu vàng nhạt.
• Có tính háo nước, ăn mòn cao.
• Khối lượng riêng: 1.11 g/cm³.
• Nhiệt độ nóng chảy: 18 °C (ngậm nước).
• Nhiệt độ sôi: 101 °C.
• Độ hòa tan: 29.3 g/100ml.

Tính chất hóa học

Hóa chất naclo Javen có tính oxy hóa mạnh, nó tác dụng được với các loại axit protic như axit clohydric (HCl) tạo thành muối và khí clo độc hại

NaClO cũng có thể phản ứng với một số muối axit khác để tạo thành HClO (axit hypochlorous). Javen tan trong nước thành các ion Na+ và Cl- hoặc bị phân hủy thành NaCl và O₂

Dưới đây là một vài phản ứng nổi bật của Javen công nghiệp với axit và các hóa chất kh

H₂C₂O₄ + NaClO → NaCl + 2CO₂ + H₂O

NaClO + 2HCl → NaCl + Cl2 + H2O

H2SO4 + 2NaClO → Na2SO4 + 2HClO

2H2O2 + NaClO → NaClO3 + 2H2O

H2O + NaClO + CO2 → NaHCO3 + HClO

NaClO + 2NaOH + 2NH2Cl → 3H2O + N2 + 3NaCl

H2O + 2KI + NaClO → I2 + 2KOH + NaCl

4NaClO + PbS → 4NaCl + PbSO4

NaClO + Zn → ZnO + NaCl

Điều chế, sản xuất hóa chất javen

Có nhiều cách để sản xuất nước tẩy Javen, tuy nhiên cách thông dụng nhất là kết hợp khí Clo với NaOH

• Điều chế hóa chất naclo bằng Cl2 (điều kiện nhiệt độ dưới 60^oC)

Cl2 + 2NaOH + → NACLO + NaCl + H2O

• Điện phân dung dịch NaCl

2NaCl + 2H2O → 2NaOH + H2 ↑ + Cl2

• Điều chế nước Javen từ Mangan Oxit (MnO2)

Cho HCl tác dụng với MnO2 để tạo thành khí clo. Sau đó cho khí Clo tác dụng với xút lỏng (NaOH) để tạo ra Natri hypochlorite (Javen công nghiệp)

MnO2 + 4HCl → MnCl2 + Cl2 + 2H2O

Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O

Cách sử dụng Javen công nghiệp

Ứng dụng của hóa chất NaClO

Ứng dụng trong sinh hoạt

• Javen có tính oxi hóa mạnh, phá vỡ các sắc tố màu sắc của các chất và phá vỡ các cấu trúc sinh học vì thế Javen thường được dùng để tẩy trắng sợi vải, giấy, các vết ố của nước tương, cà phê, màu mực vô tình bám trên quần áo, chăn, gối đệm,... và tất cả những vết bẩn mà bột giặt hoặc nước giặt thông thường sẽ không tẩy được.
• Khử trùng nước giếng hoặc các hệ thống nước sinh hoạt,… để hạn chế các vi khuẩn, virus có hại cho sức khỏe.
• Vì có tính tẩy mạnh nên Javen có thể dùng để tẩy sàn nhà. Đặc biệt là những vết bẩn cứng đầu hay những mùi hôi khó chịu.
• Khử khuẩn các vật dụng trong gia đình.

Ứng dụng trong công nghiệp xử lý nước

• Được dùng để khử trùng, khử màu các loại nước cấp, nước thải và đặc biệt là nước hồ bơi.
• Đối với những vùng nước có độ nhiễm khuẩn cao như hồ bơi, nơi đọng nước bẩn, chỗ chứa nước nhà vệ sinh,... nên dùng nước Javen có nồng độ cao khoảng 30%. Nếu nồng độ thấp hơn sẽ không đảm bảo việc làm sạch.

Hàm lượng sử dụng nước khử trùng NaClO trong quá trình xử lý nước

• Nước Javen được sử dụng để cung cấp nước sạch cho người dân thường được pha với tỷ lệ 1 lít Javen/4000 lít nước.
• Nước được lấy từ mạch nước ngầm tại các giếng khoan, nồng độ Clo dùng cho khử trùng dao động trong khoảng 1g Clo hoạt tính với một mét khối nước. Đối với nước có độ đục cao, cần sử dụng nước Javen ở một lượng lớn để khử trùng, sát khuẩn.
• Xác định lượng nước Javen cần dùng theo công thức 1l Javen (nồng độ Clo hoạt tính 6 – 7g/l) có khả năng khử trùng được khoảng 3 mét khối nước sinh hoạt đã qua lắng lọc.
• Cần lưu ý mỗi thiết bị điều chế Javen khác nhau cho sản phẩm Javen với hàm lượng Clo hoạt tính khác nhau. Vì vậy khi dùng nước Javen được điều chế từ các loại thiết bị khác cần tính toán hàm lượng Clo sử dụng cho phù hợp.

Ứng dụng trong y tế

• Được dùng trong giải phẫu bên trong răng trong suốt thời gian xử lý đường tủy răng.
• Vệ sinh và khử trùng các bề mặt làm việc cũng như các thiết bị, dụng cụ y tế.

Nước Javen naclo có tính tẩy mạnh do đâu?

Nước Javen có tính tẩy màu mạnh nhờ vào thành phần chính là natri hypoclorit (NaClO), một chất oxy hóa hiệu quả. Khi tan trong nước, NaClO phân ly tạo ra ion ClO⁻, chất oxy hóa mạnh có khả năng phá vỡ các liên kết đôi trong phân tử sắc tố hữu cơ, làm thay đổi cấu trúc hóa học của chúng, khiến chúng mất khả năng hấp thụ ánh sáng và trở nên không màu.

Trong môi trường axit, ClO⁻ còn giải phóng khí clo (Cl₂) và axit hypoclorơ (HOCl), những chất oxy hóa mạnh tiếp tục phá hủy các hợp chất hữu cơ. Quá trình này không chỉ tẩy màu mà còn phân hủy hoàn toàn các phân tử gây màu. Nhờ cơ chế này, nước Javen được ứng dụng rộng rãi trong tẩy trắng vải, giấy, khử trùng, tẩy rửa và xử lý nước thải, giúp loại bỏ các chất hữu cơ gây màu một cách hiệu quả.

Bảo quản và lưu ý khi sử dụng NaClO

Bảo quản hóa chất naclo

• Để nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và không để trong các kho chứa axit.
• Các thùng chứa cần phải đậy nắp kín và dán nhãn.

Lưu ý khi sử dụng hóa chất naclo

• Nên dùng thêm dung dịch axit nhẹ như axit acetic để loại bỏ xút NaOH dư thừa trong tạp chất sau khi sử dụng nước Javen.
• Không trộn lẫn Javen công nghiệp với các dung dịch khác và tránh xa kim loại.
• Có thể gây độc nếu sử dụng hàm lượng Clo dư lớn.
• Tránh xa tầm tay của trẻ em.
• Khi sử dụng cần mang các phương tiện bảo hộ lao động (kính mắt, găng tay cao su, ủng,...).

Nước javen mua ở đâu đảm bảo uy tín, chất lượng ?

Tìm hiểu thêm sản phẩm ngành dệt nhuộm: